İLHAMİ IŞIK
Son bir yılda kamuoyuna yansıyan uyuşturucu yakalamaları, çete operasyonları, el konulan mal varlıkları ve yasa dışı para hareketleri, birçok kişide “bu ülke nereye gidiyor ?” sorusunu doğuruyor.
Rakamlar gerçekten büyük. Ancak bu büyüklüğün ne anlama geldiğini, hangi eğilimleri gösterdiğini ve hangi alanlarda gerçekten endişe verici olduğunu ayırt etmek gerekiyor.
2025 ve 2026 verileriyle Türkiye’nin suç ekonomisi ve kolluk mücadelesine dair güncel tabloyu özetlemek gerekirse Emniyet Genel Müdürlüğü’nün 2025 verilerine dayanan raporlara göre Türkiye genelinde yaklaşık 311 bin 793 uyuşturucu bağlantılı olay kayda geçti ve 379 bin 185 şüpheli hakkında işlem yapıldı. Doğrudan madde bağlantılı ölümler bir önceki yıla göre yüzde 30’un üzerinde artarak 557’ye çıktı; ölümlerin önemli bir kısmında sentetik kannabinoidler etkili oldu.
Eroin yakalamaları yıllar içinde belirgin şekilde düştü (2021’de 22,2 ton, 2025’te 2,8 ton). Buna karşılık metamfetamin ve özellikle sentetik ecza haplarında patlama yaşandı. 2019’da yaklaşık 2 milyon olan sentetik ecza tableti yakalaması 2025’te 123 milyonu aştı. Esrar kilogram bazında hâlâ en çok yakalanan madde olarak öne çıkarken (2025’te yaklaşık 40 ton), kokain ve sentetik kannabinoid olaylarında da artış gözlendi.
2026’nın ilk 8 ayında İçişleri Bakanlığı verilerine göre yaklaşık 35 ton uyuşturucu madde ile 87,1 milyon uyuşturucu hap ele geçirildi. Ticaret Bakanlığı gümrük verilerine göre ise yılın ilk 6 ayında 37,9 ton yakalama gerçekleşti; bu rakam 2025’in tamamındaki 33,6 tonu aştı. Kasım 2026’da 76 ilde son iki haftada yapılan operasyonlarda 2 ton 19 kg madde ile 5 milyonun üzerinde hap ele geçirildi, 1.204 kişi tutuklandı.
Bu rakamlar hem arzın (özellikle sentetik maddelerin) arttığını hem de kolluk faaliyetlerinin yoğunlaştığını gösteriyor.
Türkiye’nin coğrafi konumu nedeniyle Avrupa’ya giden hatlarda transit ülke olması da yakalama miktarlarını şişiren bir faktör.
Çeteler ve Organize Suç: Operasyonlar Artıyor, Bazı Olaylar Azalıyor
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin açıklamalarına göre 2026 yılı başından itibaren 625 ila 669 organize suç örgütüne (yeni nesil çeteler dahil) yönelik 1.741–1.951 operasyon düzenlendi. Bu operasyonlar sonucunda 8 binin üzerinde kişi tutuklandı. Yurt dışından iade edilen firari sayısı da önceki yıllara göre belirgin şekilde yükseldi; 45 ülkeden 800’ün üzerinde kişi getirildi, bunların bir kısmı çete elebaşı veya üyesiydi.
Yeni nesil suç örgütlerine yönelik operasyonlarda yaklaşık 95 milyar TL’lik suç gelirine el konulduğu açıklandı. İstanbul’da ise 2026 yılında kurşunlama olaylarında 2025’e göre yüzde 52 gerileme kaydedildi; faili meçhul olay kalmadığı ve operasyonların sonuç verdiği vurgulandı. Bu veriler, özellikle “yeni nesil” diye adlandırılan, sosyal medya üzerinden örgütlenen ve haraç, kurşunlama, tehdit yöntemlerini kullanan gruplara karşı kolluk faaliyetinin yoğunlaştığını ortaya koyuyor. Ancak her operasyon haberi aynı zamanda bu yapıların hâlâ faaliyet gösterdiğini de hatırlatıyor.
Adalet Bakanı Akın Gürlek’in Şubat-Eylül 2026 dönemine ilişkin bilançosuna göre 81 ilde 7.818 operasyon gerçekleştirildi, 70 bin 853 şüpheli hakkında işlem yapıldı ve 32 bin 882 kişi tutuklandı. Mali incelemelerde 2,54 trilyon TL, 9,08 milyar dolar ve 3,49 milyon avroluk işlem hacmi tespit edildi. El konulanlar arasında 9.030 taşınmaz, 1.556 araç, 22 deniz taşıtı, 803 şirket/işletme ve 1,4 milyar TL’nin üzerinde nakit vardı. Piyasa değeri 30 milyar TL’yi aşan uyuşturucu ele geçirildi; 38 bin banka ve kripto hesabı donduruldu, 28 bin yasa dışı bahis/kumar sitesine erişim engeli getirildi.
Yasa dışı bahis özelinde 9 aylık dönemde 901 operasyon yapıldı ve şebekelerin 2,63 trilyon TL, 9,08 milyar dolarlık finansal hareketliliği belgelendi. Tek bir uyuşturucu aklama operasyonunda bile 1,5 milyar TL’yi aşan mal varlığına (otel, eğlence merkezleri, araçlar dahil) el konulduğu örnekler görüldü.
Fon krizi ve benzeri “vurgun” dosyalarında ise yüz milyarlarca liralık kayıp iddiaları kamuoyuna yansıdı; gönüllü iade süreçlerinde on milyarlarca lira toplandığı açıklandı.
Bu tür olaylar, aklın alamadığı ölçekte kara para hareketinin hem yurt içinde hem yurt dışına çıkışında yaşandığını gösteriyor. Çete kaynaklı işyeri kurşunlamaları ve silahlı saldırılar, operasyonlarla birlikte bazı illerde azalma eğilimine girdi. Ancak münferit silahlı saldırılar ve haraç amaçlı eylemler hâlâ haber olmaya devam ediyor.
İş cinayetleri gibi başka güvenlik meseleleri (2026’nın ilk 10 ayında İSİG Meclisi verilerine göre en az 1.900’ün üzerinde işçi ölümü) ayrı bir başlık oluşturuyor ve organize suçla doğrudan ilişkili değil.
Toplam kara para miktarına dair resmi, kesin bir rakam yok. Kayıt dışı ekonomi oranına ilişkin tahminler yüzde 16 ile yüzde 25-28 bandında değişiyor (Mahfi Eğilmez’in aktardığı hesaplamalarda yüzde 16,1; istihdam tarafında kayıt dışı çalışan oranı yüzde 24 civarı). FATF’nin 2026 değerlendirmesinde Türkiye 40 tavsiyenin 38’inde uyumlu bulundu ve gri liste riskinin olmadığı açıklandı; ancak siyasi nüfuz sahipleri, gerçek faydalanıcı şeffaflığı ve bazı etkinlik alanlarında eksiklikler not edildi.
Ana kaynaklar arasında uyuşturucu ticareti, yasa dışı bahis, dolandırıcılık/fon suçları, gümrük kaçakçılığı ve ihale yolsuzlukları öne çıkıyor. Yasa dışı bahis piyasasının yıllık hacmine dair tahminler 100-150 milyar TL’den trilyonlara kadar uzanıyor; operasyonlarda tespit edilen işlem hacimleri bu tahminleri destekliyor.
Yüksek yakalama ve el koyma rakamları iki şeyi aynı anda gösterir: Hem suç ekonomisinin ölçeği büyüktür, hem de son dönemde kolluk ve adli makamların bu alana daha fazla kaynak ayırdığı ve sonuç aldığı görülür. Sentetik uyuşturucu kullanımının ve buna bağlı ölümlerin artması, yasa dışı bahis hacminin astronomik boyutlara ulaşması ve bazı büyük ölçekli dolandırıcılık dosyaları gerçek ve kalıcı sorunlardır. Bunlar “sadece operasyon başarısı” diye geçiştirilemez.
Öte yandan her ton yakalama veya her milyarlık el koyma, otomatik olarak “suç arttı” anlamına gelmez. Daha iyi istihbarat, teknoloji ve koordinasyon da rakamları yükseltir. Türkiye’nin transit ülke konumu, nakit ekonomisinin hâlâ güçlü olması ve kayıt dışı istihdamın yüksekliği yapısal riskleri beslemeye devam ediyor.
Ürkmemek tamamen mümkün mü? Hayır. Özellikle gençler arasında sentetik madde kullanımı, sokak düzeyindeki haraç ve şiddet olayları ile büyük ölçekli ekonomik suçlar endişe verici. Ancak rakamların büyük kısmı, “hiçbir şey yapılmıyor” tablosundan ziyade yoğun bir mücadele döneminin ürünü.
Asıl kritik nokta, yakalananların arkasındaki talep tarafının (bağımlılık, bahis kültürü, kolay para arayışı) ve yapısal kayıt dışılığın ne kadar azaltılabileceği.
Bu tabloyu uzun vadede değiştirmek, sadece operasyon sayısını artırmakla değil; önleme, tedavi, finansal şeffaflık ve yargı süreçlerinin hızı ile mümkün. Rakamlar korkutucu olabilir, ama aynı zamanda mücadelenin boyutunu da görünür kılıyor.





Yorumlar
0Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.