Diyarbakır’ın sebze ambarı: Hevsel Bahçeleri

Diyarbakır’a hayat veren, kentin oksijen ambarı olan Hevsel Bahçeleri’ndeki bostanlar, görkemini korumaya devam ediyor. Diyarbakır’ın sebze ambarı diye anılan Hevsel bahçelerinde elde edilen ürünler, önemli oranda kentin ihtiyaçlarını karşılıyor.

UNESCO tarafından 2015 yılında Dünya Kültürel Mirası Listesi’ne dahil edilen Hevsel’de yetişen marul, nane, maydanoz, roka, salatalık, domates, patlıcan ve biber, semt pazarında en çok aranan organik ürünler arasında yer alıyor.

ESKİ ADI ‘ESFEL’Dİ

Şehir merkezinin güneybatısındaki bu bölümde, Dicle nehrinin debisinin azalmasıyla, delta oluşmuştur. Buralar zamanla çok verimli bostan ve bahçelere dönüşmüștür. 1960’lı yıllara kadar Kürtçe’de adına “Hoser” denen sık ağaçlıklı bu alan süreç içinde Esfel, Hevsel Bahçeleri gibi adlar aldı.

Uzun yıllar şehrin bütün sebze ve meyve ihtiyacı bu bahçelerden sağlandı. Dicle Nehri kıyılarındaki bahçelerde güvercin gübresinden yararlanılarak ünlü Diyarbakır karpuzları yetiştirildi.

MUHTEŞEM DİYARBAKIR KARPUZU

Hevsel Bahçeleri hakkında Evliya Çelebi’ye atfedilen bir söylenti bulunmaktadır. Söylentiye göre şehre yaklaşan Evliya Çelebi, büyük patlıcan tarlalarını görür. Evliya Çelebi, şehirde, bolca üretilen patlıcan tüketimi sonucu asık suratlı ve mide rahatsızlığı çeken birçok insanla karşılaşacağını düşünür. Ancak şehre girdiğinde, burada yaşayan insanların sağlıklı ve gürbüz olduklarını görür, bu duruma çok şaşırır. Bunun nedenini araştırdığında ise Hevsel bahçelerindeki karpuz bostanlarını görür. O, Dicle nehri kenarındaki bu bostanlarda yetişen muhteşem Diyarbakır karpuzunun patlıcanın yarattığı muhtemel zararlı etkileri giderdiğine karar verir. Hevsel bahçelerinde, 180 kuş türünün bulunduğu söyleniyor, yani kuş gözlemi sevenler Hevsel bahçelerinde birçok kuş türünü izleyebilirler.