ŞERİFE DENİZ BULUT

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın duyurduğu Mersin-Adana-Osmaniye-Gaziantep Hızlı Tren Hattı projesi, bölge ulaşımında yeni bir dönemin kapısını aralıyor. 361 kilometrelik mevcut hat 312,5 kilometreye düşürülüyor, 6 saat 23 dakikalık seyahat süresi 2 saat 15 dakikaya indiriliyor. Saatte 200 kilometre hıza ulaşacak trenlerle yılda 3,1 milyon yolcu ve 37,1 milyon ton yük taşınması planlanıyor. Projede yüzde 85 fiziki gerçekleşmeye ulaşıldı; 13 tünel, 32 köprü ve 11 viyadük inşa edildi. Hedef 2028’de hattı tamamlamak.

Ancak bu tablo Diyarbakır’da sevinçten çok bir soruyu büyütüyor:

Bu hızlı tren ve lojistik ağ neden Şanlıurfa ve Gaziantep’in ötesine geçmiyor?

DİYARBAKIR SANAYİCİSİ LİMANDAN UZAK

Gaziantep, Mersin Limanı’na 2 saat 15 dakikada bağlanırken; Diyarbakır hâlâ hem otoyol hem hızlı tren yatırımı açısından bekleme listesinde. Kentin üreticileri ve sanayicileri, liman bağlantısında ciddi maliyet dezavantajı yaşadıklarını vurguluyor.

Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyet gösteren bir sanayici durumu şöyle özetliyor:

“Gaziantep limana hızlı trenle ve güçlü karayolu bağlantılarıyla entegre oluyor. Biz ise hâlâ bölünmüş yol ve mevcut demiryolu altyapısıyla idare ediyoruz. Bu, rekabet gücümüzü doğrudan etkiliyor. Aynı ürünü üretiyoruz ama limana daha pahalı ve daha geç ulaştırıyoruz.”

Bir başka sanayici ise lojistik maliyetlerin ihracatı baskıladığını belirterek, “Mersin Limanı bizim için de hayati önemde. Ancak taşıma süresi ve maliyet farkı Gaziantep ile aramızda ciddi bir makas oluşturuyor. Diyarbakır’ın hızlı tren ve otoyol ağına entegre edilmemesi, yatırım kararlarını da etkiliyor” dedi.

OTOYOL DA YOK, HIZLI TREN DE

Bölge illerine yapılan büyük ulaşım yatırımları dikkat çekerken, Diyarbakır’ın yıllardır beklediği otoyol bağlantısı ve yüksek hızlı tren hattı henüz somut bir takvime kavuşmuş değil. Özellikle üretim, tekstil, gıda ve mermer sektörlerinde faaliyet gösteren Diyarbakırlı firmalar, limanlara doğrudan ve hızlı erişimin stratejik önemde olduğunu vurguluyor. Ekonomistler ise lojistik altyapının yalnızca ulaşım meselesi olmadığını ifade ederek, “Ulaşım yatırımları bir kentin kaderini belirler. Limana 2 saatlik mesafe ile 6-7 saatlik mesafe arasında sadece zaman farkı yoktur; yatırım, istihdam ve ihracat farkı vardır” değerlendirmesinde bulundu.

REKABET EŞİTSİZLİĞİ DERİNLEŞİYOR

Gaziantep’in Mersin’e hızlı trenle entegre edilmesi, kentin ihracat kapasitesini daha da artıracak. Yıllık 37,1 milyon ton yük taşımayı hedefleyen hat, sanayi üretimini doğrudan destekleyecek bir lojistik koridor anlamına geliyor.

Diyarbakr’ın üretim gücü ve nüfus potansiyeliyle bu ağın dışında kalmamasını isteyen sanayiciler ortak şu çağrıda bulundu:

“Biz yatırım, üretim ve istihdam yaratmaya hazırız. Ama altyapı olmadan rekabet edemeyiz. Hızlı tren ve otoyol Diyarbakır’a da gelmeli. Aksi halde bölgesel kalkınma söylemi eksik kalır.”