Türkiye’de uzun yıllardır faaliyet gösteren dini cemaatlerden biri olan Süleymancılar, bugün Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturma kapsamında yeniden gündemde. Cemaatin lideri olarak bilinen Alihan Kuriş’in de aralarında bulunduğu 49 şüpheli hakkında gözaltı kararı verilirken, 17 ilde 123 adreste eş zamanlı operasyon başlatıldı.
Soruşturmanın, cemaatin dini veya sosyal faaliyetlerinden ziyade çıkar amaçlı olduğu öne sürülen hiyerarşik ve ekonomik bir yapılanmaya odaklandığı bildirildi. Şüphelilere; yolsuzluk, kara para aklama, şirketler üzerinden olağan dışı nakit hareketleri oluşturma ve milyarlarca liralık ticari işlemlerde usulsüzlük iddiaları yöneltiliyor. Soruşturma kapsamında bazı şirket ve varlıklara da koruma tedbirleri uygulandığı aktarılıyor.
MASAK analizlerinde ise soruşturma kapsamındaki kişi ve şirketler üzerinden 100 milyar liranın üzerinde para hareketinin yurt dışına çıkarıldığı iddiasının incelendiği, para trafiğinde İsrail bağlantılı hareketlerin de araştırıldığı belirtiliyor.
SÜLEYMANCILAR KİMDİR?
Kamuoyunda “Süleymancılar” adıyla bilinen yapı, adını Süleyman Hilmi Tunahan’dan alıyor. 1888’de, o dönemde Osmanlı topraklarında bulunan Silistre’nin Ferhatlar köyünde doğan Tunahan, dini eğitim aldı ve İstanbul’da medrese eğitimi gördü. Daha sonra din eğitimi ve Kur’an öğretimi faaliyetleriyle tanındı.
Süleyman Hilmi Tunahan’ın etrafında şekillenen yapı özellikle 1940’lı ve 1950’li yıllarda İstanbul merkezli olarak yaygınlaştı. Hareketin temel faaliyet alanlarından biri, gençlere Kur’an ve dini bilgiler öğretmek oldu. Zaman içerisinde öğrenci yurtları, kurslar, eğitim faaliyetleri ve çeşitli sosyal yapılanmalar üzerinden Türkiye’nin farklı bölgelerinde örgütlendi.
Tunahan’ın 1959’da ölümünün ardından yapı, damadı Kemal Kaçar döneminde daha kurumsal bir yapıya kavuştu. Cemaatin sonraki yıllarda Türkiye’nin yanı sıra Avrupa’daki Türk ve Müslüman toplulukları arasında da çeşitli eğitim ve kültür faaliyetleri yürüttüğü biliniyor.
CEMAATİN TEMEL ÖZELLİĞİ NE?
Süleymancı yapı, dini eğitim faaliyetlerine verdiği önemle diğer bazı cemaatlerden ayrışıyor. Özellikle öğrenci yurtları ve Kur’an kursları üzerinden gençlere ulaşan yapı, uzun yıllar boyunca kendi eğitim ağı ve insan kaynağını oluşturdu. Cemaatin kendi mensupları tarafından “Süleymanlılar” olarak adlandırıldığı da görülüyor. Yapının dini çizgisi genel olarak Sünni-Hanefi gelenek içerisinde ve Nakşibendi geleneğiyle bağlantılı bir yapı olarak tanımlanıyor. Bununla birlikte cemaat, kendisini yalnızca klasik anlamda bir tarikat yapılanması üzerinden tanımlamaktan ziyade eğitim ve hizmet faaliyetleriyle öne çıkarıyor.
SİYASET VE EKONOMİYLE İLİŞKİSİ
Süleymancılar, Türkiye’de yalnızca dini faaliyetleriyle değil, zaman zaman siyaset ve ekonomik ilişkileri nedeniyle de kamuoyunun gündemine geldi. Cemaatin farklı dönemlerde siyasi partilerle ilişkileri tartışılırken, özellikle seçim dönemlerinde geniş insan ve kurum ağı nedeniyle siyasi aktörler açısından önemli bir toplumsal yapı olarak değerlendirildi.
Bunun yanında yıllar içinde eğitim, yayıncılık, ticaret ve çeşitli ekonomik faaliyetlerle bağlantılı olduğu öne sürülen çok sayıda şirket ve kuruluş da kamuoyunda tartışıldı.
ALİHAN KURİŞ KİMDİR?
Alihan Kuriş, kamuoyunda Süleymancılar olarak bilinen yapının mevcut lideri olarak tanınıyor. Kuriş, cemaatin önceki liderlerinden Ahmet Arif Denizolgun’un ardından yapının başına geçti. Liderliği döneminde Süleymancıların Türkiye’deki mevcut eğitim, yurt ve sosyal faaliyet ağının devam ettiği görüldü. Bugün yürütülen soruşturmanın merkezinde ise Kuriş ve bazı yöneticilerinin bulunduğu iddia ediliyor. Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor: Soruşturmada yöneltilen suçlamalar henüz kesinleşmiş mahkûmiyet anlamına gelmiyor. Operasyon ve gözaltı kararları, savcılığın yürüttüğü adli soruşturmanın aşamalarından biri.
100 MİLYAR LİRALIK PARA TRAFİĞİ İDDİASI
Operasyonun en dikkat çekici başlıklarından biri ise soruşturma dosyasına yansıdığı belirtilen 100 milyar liranın üzerindeki para hareketleri. MASAK’ın mali analizlerine dayandırılan iddialara göre, soruşturma kapsamındaki kişi ve şirketler üzerinden yüksek miktarda para hareketleri gerçekleştirildi ve bunların bir bölümünün yurt dışına çıkarıldığı değerlendirildi. Para trafiğinin niteliği ve varsa suç bağlantıları soruşturma kapsamında araştırılıyor. Ayrıca bazı şirket ve varlıklara el koyma dahil koruma tedbirlerinin uygulanması da soruşturmanın ekonomik boyutunu ortaya koyuyor.
OPERASYONUN KAPSAMI
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın soruşturması kapsamında 17 ilde 123 adreste arama ve el koyma işlemleri gerçekleştiriliyor. Bu adreslerin 43’ünün doğrudan kişi veya adresler, 80’inin ise 33 şirkete ait farklı lokasyonlar olduğu bildiriliyor. 49 şüpheli hakkında verilen gözaltı kararlarının arasında örgüt yöneticisi olduğu öne sürülen isimler de bulunuyor.
Savcılık kaynaklarına dayandırılan bilgilere göre soruşturmanın hedefinde herhangi bir dini faaliyetin kendisi bulunmuyor. İncelemenin, hiyerarşik ve ekonomik çıkar odaklı olduğu öne sürülen yapılanma ile mali suç iddiaları üzerinde yoğunlaştığı belirtiliyor.
